Het komt steeds vaker voor dat grote procespartijen – veelal een zogenaamde repeat player – steken laten vallen bij de inleidende dagvaarding. Elke dagvaarding die wordt uitgebracht dient te voldoen aan bepaalde inhoudelijke eisen, belangrijk zijn de substantieringsplicht alsook de plicht om het bewijs te duiden.

Beiden komen erop neer dat de bekende verweren van de gedaagde moeten zijn opgenomen in de dagvaarding, alsook dat de bewijsmogelijkheden goed moeten zijn aangegeven en belangrijke stukken zo mogelijk moeten worden overgelegd. De bedoeling hierachter is dat de rechter zich zo goed mogelijk een oordeel kan vormen over de zaak en dus op grond van alle feiten en omstandigheden vonnis kan wijzen.

In de regel wordt hier in de praktijk helaas soepel mee omgegaan, maar er is een tendens waarneembaar waarbij rechters geneigd zijn om aan de niet-nakoming van deze verplichtingen meer consequenties te verbinden.

De rechtbank Zutphen oordeelde onlangs dat het ontbreken van een onderbouwing en belangrijke stukken gevolgen diende te hebben voor de hoogte van de proceskosten. De eisende partij had pas in de tweede schriftelijke ontbrekende stukken overgelegd, zodat de gedaagde partij zich pas laat in de procedure adequaat kon verdedigen. Weliswaar werd de vordering toegewezen, maar de proceskosten bleven voor rekening van de eisende partij.

De kantonrechter te Maastricht gaat nog een stapje verder dan die te Zuthphen in een procedure waarbij een van onze juristen gedaagde bijstond. Ziggo had cliënt gedagvaard wegens een vermeende betalingsachterstand. De dagvaarding was echter op meerdere punten onvolledig. Zo ontbrak in het geheel een bewijsaanbod, wenste men van een comparitie af te zien en werden ook hier geen onderbouwende stukken bijgevoegd. Hier werd door de jurist goed op gehamerd, met het verzoek de vordering reeds na conclusie van antwoord af te wijzen en geen verdere schriftelijke rondes meer toe te staan. De kantonrechter oordeelde conform dit verzoek, Ziggo werd niet meer tot bewijslevering toegelaten alsook werd haar de voortzetting van het schriftelijke debat ontzegd. De vordering van Ziggo is vervolgens afgewezen waarbij Ziggo is veroordeeld in de kosten van de procedure.

Alhoewel niet altijd even streng, is deze vorm van het ‘straffen’ van de eisende partij voor (ernstige) gebreken in het inleidende stuk geen slechte oplossing. Mijns inziens mag de kantonrechtspraak op dit punt best hard zijn, de minimumeisen waaraan een exploot van dagvaarding dient te voldoen zijn er niet voor niets. Dat nadien in de procedure alsnog aanvullende stukken kunnen worden ingebracht maakt niet anders dat de gedaagde partij daarmee wel een procesronde wordt ontzegd. Ferm optreden tegen dit nalaten, zeker bij partijen die als repeat-players kunnen worden aangemerkt, lijkt mij dan ook gewenst.

Helaas is het soms noodzakelijk om te procederen om een onbetaalde vordering te innen. Daarbij wordt een afweging gemaakt ten aanzien van de kosten, mede omdat de volledige advocaat- en proceskosten – uitzonderingen daargelaten – nooit volledig in een procedure worden vergoed (dat dit anders zou zijn is een veel voorkomend misverstand).

De kosten voor het aanbrengen van een procedure bij de rechter zijn onlangs sterk gestegen, zo betaalt een bedrijf voor een vordering boven de € 500,- alleen al € 437,- aan griffierecht. Een goede afweging is dan ook belangrijk, temeer omdat ook de mogelijkheid bestaat op grond van feiten en/of omstandigheden dat de kantonrechter de proceskosten compenseert en de eisende partij deze kosten niet vergoed krijgt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de eisende partij deels ongelijk heeft gekregen.

De kantonrechter te Brielle

De kantonrechter te Brielle ging echter onlangs nog een stap verder, door de gedaagde die huurpenningen verschuldigd was geheel in het ongelijk te stellen – hij moest dus betalen – maar een veroordeling in de proceskosten achterwege te laten. De persoonlijke omstandigheden van gedaagde speelden bij dit oordeel zo schijnt het een belangrijke rol. Gedaagde had een beroerte gehad en een terugval in inkomsten. De woningstichting had desondanks al twee betalingsregelingen getroffen die niet werden nagekomen, en uiteindelijk volgde dan toch een dagvaarding voor een huurachterstand van minder dan een maand. De kantonrechter meende echter dat geen rekening werd gehouden met het tempo van afbetalen dat redelijkerwijs van gedaagde onder deze omstandigheden kon worden verwacht.

De kantonrechter vond dan ook dat de eisende partij te snel had gedagvaard alsook dat de verhouding tussen de openstaande huurpenningen en de proceskosten zoek was. Het vonnis is een goed voorbeeld hoe zeer persoonlijke omstandigheden soms van invloed kunnen zijn op een rechterlijk oordeel. Maar het vonnis gaat wel heel ver door de eisende partij te straffen voor de betalingsregelingen die zij voorafgaande aan de procedure is aangegaan en die nota bene door gedaagde niet werden nagekomen. Een betalingsregeling is immers een gunst, en kan geen verplichting zijn voor een partij die een terechte vordering heeft. Zelfs een terme de grâce, een kort uitstel van betaling, wordt niet altijd in een procedure toegewezen en is in de regel maar enkele weken.

Persoonlijke omstandigheden leidend

Dat in dit geval de kantonrechter meent dat de regeling niet genoeg kans is gegeven lijkt niet gebaseerd op het recht, maar vooral gestoeld op de onfortuinlijke situatie waarin de huurder op dat moment verkeerde. De zieligheidsfactor was dan ook kennelijk van doorslaggevend belang.

Kwalijker is het verband dat de kantonrechter legt tussen de hoogte van de vordering en de proceskosten. Dit brengt immers met zich mee dat elke vordering waarbij het gevorderde bedrag en de proceskosten aan elkaar gewaagd zijn, men in beginsel zou moeten afzien van procederen. Deze overweging heeft geen grondslag in het recht en is objectief niet verteerbaar. Immers had de eisende partij een terechte vordering noch was er rauwelijks gedagvaard.

Een vreemde eend …

Vooralsnog is de uitspraak een vreemde eend in de bijt, die hopelijk geen navolging krijgt. Gezien het feit dat de uitspraak zeer casuïstisch is met een grote rol voor de persoonlijke omstandigheden van de huurder valt mijns inziens niet te verwachten dat deze uitspraak daadwerkelijk een trendsetter zal zijn.

Sinds enige tijd brengt het CJIB bij elke boete ook nog eens enkele euro’s aan administratiekosten in rekening. Het lijkt erop dat deze praktijk vooralsnog niet langer door de beugel kan. Zo heeft de kantonrechter te Amsterdam recentelijk beschikt op 9 februari 2012 dat het niet de bedoeling kan zijn dat administratiekosten worden geheven om overheidslasten te dekken, naast het opleggen van een geldboete als sanctie. Op grond van algemene beginselen van strafrecht, mede waaronder dat de kosten van het handhaven van strafrechtelijke bepalingen ten laste vallen van de overheid, dienen deze kosten dan ook voor rekening van de overheid te blijven en kunnen zij niet worden verhaald op diegene aan wie een sanctie is opgelegd.

De ministeriële regeling waarin de administratiekosten zijn opgenomen acht de kantonrechter dan ook in strijd met het recht.

Gevolg van deze uitspraak is dat het zich zeker loont om, indien het CJIB besluit u weer eens een brief te sturen, ook tegen de opgelegde administratiekosten bezwaar te maken. Uiteraard kunt u ook kosteloos ons de boete laten controleren en beroep aan laten tekenen.

Update 20-02-2012: Inmiddels heeft uiteraard het CJIB aangekondigd in een persbericht dat er voorlopig niets zal veranderen, men zal de administratiekosten blijven rekenen. Tegen de beschikking van de kantonrechter gaat het CJIB dan ook in hoger beroep.

Update 29-03-2012: Wij krijgen veel vragen over hoe nu moet worden omgegaan met de administratiekosten. Ook blijken veel mensen de boete te betalen, maar niet de administratiekosten zodat zij van het CJIB alsnog een verhoging krijgen. Het CJIB zal namelijk de betaling eerst afboeken op de administratiekosten, zodat een deel van de boete open blijft staan waarover het CJIB een verhoging zal rekenen. Uiteindelijk resulteert dit in aanzienlijk hoge kosten alsook een dwangbevel. Ons advies is thans dan ook – in afwachting van verdere jurisprudentie – om de administratiekosten te betalen en daarna vervolgens een bezwaarschrift in te dienen bij het CVOM waarin u aanspraak maakt op restitutie.

Update 18-06-2012: Inmiddels heeft het Hof Leeuwarden een einde gemaakt aan alle onduidelijkheid. Indien men een verkeersboete krijgt, moet men de administratiekosten gewoon betalen. Wat wel wijzigt is dat men tevens bezwaar kan maken tegen het opleggen van de administratiekosten, voorheen was dit niet mogelijk.

Ook in 2012 staan wij u graag bij vanuit onze vestigingen in Nijmegen, Eindhoven & Maastricht.

Tevens willen wij van de gelegenheid gebruik maken om u te wijzen op de verhuizing van ons hoofdkantoor, per 7 januari 2012 zal deze verhuizing afgerond zijn en zijn wij weer als vanouds bereikbaar.

Wij hopen u in het nieuwe jaar te mogen begroeten vanuit onze nieuwe locatie.
Meer informatie…

Bereikbaarheid

Wegens deze verhuizing is het mogelijk dat onze bereikbaarheid beperkter is dan normaal. Wij vragen om uw begrip in deze, vanaf 16 januari 2012 zijn wij weer als vanouds bereikbaar.

Het nieuwe adres

Het bezoekadres van ons hoofdkantoor te Nijmegen per 7 januari 2012:

Lang verwacht is de Wet Van Dam die op 1 december 2011 in werking zal treden. Bedoeling van de wet is het aan banden leggen van het stilzwijgend verlengen van bepaalde overeenkomsten. In beginsel was het de bedoeling dat ook lopende contracten onder de nieuwe regelgeving zouden vallen, inmiddels is duidelijk dat thans (nog) géén sprake is van terugwerkende kracht en de nieuwe wet dus niet geldt voor reeds voor 1 december 2011 rechtsgeldig afgesloten of verlengde abonnementen. Het zij nog opgemerkt dat verzekeringsovereenkomsten zijn uitgezonderd van deze wet.

De aanbeveling is dat bedrijven hun algemene voorwaarden in overeenstemming met de wet aanpassen en deze wijzigingen bovendien ook kenbaar hebben gemaakt aan hun klanten. Indien dit niet wordt nageleefd zijn de gevolgen immers groot, niet enkel vanwege het feit dat de consumentenautoriteit boetes zou kunnen opleggen, maar ook omdat consumenten per direct een overeenkomst kunnen opzeggen.

Art. 6:236 en 6:237 BW

Op grond van de Wet Van Dam worden de artikelen 6:236 en 6:237 BW gewijzigd. Dit zijn de zogenaamde zwarte en grijze lijst van voorwaarden met bedingen die onredelijk bezwarend zijn of worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn. Voorwaarde voor toepassing van deze artikelen is dat de wederpartij consument moet zijn. In zoverre heeft de Wet Van Dam geen invloed op business to business contracten, daargelaten de eventuele mogelijkheid van reflexwerking bij kleine ondernemers.

Weg met de stilzwijgende verlenging

Meest ingrijpend is de beperking van de stilzwijgende verlenging voor bepaalde tijd, deze vindt zich op 1 december 2011 als verboden beding op de zwarte lijst. Indien de gebruiker van algemene voorwaarden zich jegens een consument alsnog op een dergelijke bepaling zou beroepen dan kan dit beding door de consument worden vernietigd. De voorwaarde heeft dan geen enkel effect.

Hierbij moet worden opgemerkt dat de Wet Van Dam een onderscheid maakt tussen een overeenkomst tot het geregeld afleveren van zaken of doen van verrichtingen, en overeenkomsten tot het geregeld afleveren van bijvoorbeeld dagbladen of tijdschriften. In het eerste geval is een stilzwijgende verlenging voor bepaalde tijd niet toegestaan, een verlenging voor onbepaalde tijd waarbij de consument altijd kan opzeggen met een opzegtermijn van een maand is toegestaan.

De regeling wijkt af voor het tweede geval, waarbij een stilzwijgende verlenging is toegestaan voor maximaal drie maanden waarbij de consument moet kunnen opzeggen tegen het einde van de verlenging met een opzegtermijn van een maand.

Opzeggen op elk moment en opzeggingsvereisten

Voor beiden geldt dat het opzeggen op elk moment moet kunnen, een bepaling dat men bijvoorbeeld tegen het einde van de maand moet opzeggen is dan ook niet meer mogelijk. Ook moet de overeenkomst op gelijke wijze kunnen worden opgezegd als deze is afgesloten. Is bijvoorbeeld de overeenkomst aangegaan via internet dan moet ook de opzegging via internet mogelijk zijn. Een schriftelijke opzegging middels bijvoorbeeld aangetekende brief kan dan niet worden gevergd.

Verder vinden er ook nog wat wijzigingen plaats van de grijze lijst, zo mag bijvoorbeeld de opzegtermijn van partijen niet langer ongelijk zijn en wordt de opzegtermijn voor consumenten nadrukkelijk vastgesteld op een maand.

Van het Hof te Arnhem komt een interessant arrest (LJN BP9121) gewezen in maart van dit jaar. Kern van het arrest is de vraag of een makelaar of bemiddelingsbureau aansprakelijk kan worden gehouden voor de gevolgschade indien de bemiddelde huurder schade aan het gehuurde toebrengt. Wat was nu het geval? De verhuurder in kwestie had voor de tijdelijke verhuur van zijn woning contact gezocht met een bemiddelingsbureau en voor hem had men dan ook een potentiële kandidaat gevonden. Het bemiddelingsbureau had aangegeven dat met de kandidaat niets mis bleek te zijn, ook na een verificatie via een derde partij. Uiteindelijk was de gegoedheid van de huurder toch niet zo als men gedacht had, hij bleek niet te beschikken over enig werk en in de woning werd door derden een hennepplantage geïnstalleerd. De geleden schade door verhuurder betrof een bedrag van meer dan € 30.000, aanzienlijk dus.

In eerste aanleg spreekt de verhuurder het bemiddelingsbureau aan voor deze schade. Deze vordering wordt door de rechtbank afgewezen en de verhuurder gaat in hoger beroep. Het Hof komt tot een andere conclusie, het bemiddelingsbureau is aansprakelijk voor de geleden schade. Reden hiervoor is dat het bemiddelingsbureau naar oordeel van het Hof tekort is geschoten in de op haar rustende zorgplicht in de zin van 7:401 BW. Het bemiddelingsbureau had niet doorgevraagd naar een onderbouwing van het vaste inkomen van de kandidaat-huurder en dit had zij wel moeten doen. Ook mede omdat de mogelijkheid bestaat dat een hennepkwekerij door een kwaadwillende huurder met valse of onjuiste gegevens wordt opgezet. Een professioneel bemiddelingsbureau dient hier dan ook zo goed mogelijk op toe te zien dat deze kansen zo beperkt mogelijk blijven en daarbij de nodige zorgvuldigheid in acht te nemen.

Aldus komt het Hof – mijns inziens terecht – tot de conclusie dat het bemiddelingsbureau tekort is geschoten in de overeenkomst tot bemiddeling, hetgeen ontbinding van de bemiddelingsovereenkomst rechtvaardigt. De schade kan vervolgens aan het bemiddelingsbureau worden toegerekend nu door haar eigen nalatigheid deze omstandigheid zich heeft gerealiseerd.

Resumerend dient de professionele makelaar of bemiddelingsbureau zich te realiseren dat vergaande consequenties kunnen kleven aan het niet deugdelijk controleren van de persoons- en inkomensgegevens van potentiële kandidaten. Omgekeerd betekent dit dat de verhuurder die is geconfronteerd met de situatie waarbij men schade heeft geleden door een ondeugdelijke bemiddeling waarbij de kandidaat niet afdoende is gescreend, men die schade kan verhalen op de betreffende makelaar of bemiddelingsbureau.

Uit een recente uitspraak van de Hoge Raad lijkt te volgen dat het kostbaarder zal zijn voor kleine bedrijven om een procedure te starten. Tot voor kort hanteerden de griffies nog over het algemeen als beleid dat een maatschap, vennootschap onder firma of een commanditaire vennootschap voor wat betreft het griffierecht onder het lagere tarief van particulieren konden vallen. De Hoge Raad heeft echter in een recente uitspraak bepaald dat voor een maatschap het griffierecht voor een rechtspersoon geheven moet worden. Derhalve valt ook te verwachten dat dit standpunt geldt voor de hiervoor genoemde vennootschappen. Dit betekent nagenoeg dat voor vorderingen van € 500,- en hoger men een tarief moet gaan betalen dat twee maal zo hoog ligt. Hierbij komt nog dat het kabinet van plan is om de griffierechten kostendekkend te maken en deze in de toekomst mogelijk nog verder zullen stijgen.

Verhoging kantongrens definitief

Bij Koninklijk besluit van 27 juni 2011 is bepaald dat bepaalde onderdelen van de Evaluatiewet modernisering rechterlijke organisatie per 1 juli 2011 in werking zullen treden. Daarmee is definitief geworden dat de competentiegrens van de kantonrechter zal worden verhoogd tot euro 25.000,- (thans nog eur 5.000,-) en komt er een einde aan een jarenlang debat of de grens moest worden opgehoogd, hoe hoog dat dan zou moeten zijn en wanneer dat zou moeten gebeuren. Voor het MKB is dit goed nieuws, een dure advocaat zal niet langer in veel gevallen meer noodzakelijk zijn. Uiteraard staan onze juristen klaar om vanaf 1 juli uw handelsgeschillen met een belang van 25.000 euro of minder te behartigen.

Onlangs is in de media niet geheel onbesproken gebleven dat bemiddelingsbureaus of makelaars over de afgelopen jaren ten onrechte kosten hebben doorberekend aan huurders, maar het probleem doet zich al geruime tijd voor.

Op een bemiddelingsbureau of makelaar wordt vaak een beroep gedaan bij het vinden van een geschikte huurwoning. Het is bekend dat veel van deze bemiddelingsbureaus nogal hoge kosten rekenen voor hun diensten, veelal brengt men een bedrag in rekening dat gelijk is aan een maand huur ex BTW of zelfs meer. Huurders zijn dan ook al snel een aanzienlijk bedrag kwijt voordat men zelfs de woning betrokken heeft, of men krijgt de woning niet eens indien men deze kosten niet betaalt.

Het is echter niet vanzelfsprekend dat deze kosten terecht in rekening worden gebracht en door de huurder verschuldigd zijn. Indien de bemiddelaar door een verhuurder is ingeschakeld om een huurder te vinden, dan dient namelijk ook de verhuurder de bemiddelingskosten te dragen. Heeft men als huurder de bemiddelaar ingeschakeld om een huurwoning te zoeken, waarbij de bemiddelaar reeds voor de verhuurder bemiddelde, ook dan mag de bemiddelaar de huurder geen bemiddelingskosten in rekening brengen. Als er al kosten in rekening worden gebracht dienen deze bovendien redelijk te zijn.